2026ko apirilaren 13an, Tabakalera gunean Adinekoentzako 2026-2029 Euskal Estrategiaren aurkezpena egin zen. Estrategia horrek dimentsio pertsonalean jartzen du arreta, erreferentzia gisa autoerrealizazioa eta aniztasuna hartuta, eta horrek adinekoen autonomia eta heterogeneotasuna aitortzea eskatzen du. Era berean, komunitatearen dimentsioa jasotzen du, berdintasuna, ekitatea, parte-hartzea eta elkartasuna sustatuz, eskubideak, inklusioa eta gizarte-erantzunkidetasuna sustatuz. Hori guztia iraunkortasuna alde batera utzi gabe, horrek bermatzen baitu epe luzerako politiken bideragarritasun ekonomikoa, soziala eta ingurumenekoa. Estrategia berriak 5 jarduera-ardatz eta 16 proiektu traktore ditu.
Ardatz estrategikoak eta proiektu eragileak
1. Erabateko bizitzarako trantsizioak eta bizi-proiektua: bizi-trantsizioetan laguntzea errazten du, autonomiari eta bizi-zentzuari eusteko, komunitatearen parte-hartzea eta sexu- eta genero-aniztasunaren inklusioa sustatuz.
2. Zainketen kalitatea eta iraunkortasuna: zainketa-eredu irisgarria bultzatzen du, duintasunean eta koordinazio soziosanitarioan oinarritua, landa-eremuei arreta berezia eskainiz eta familia-zaintzaileei lagunduz.
3. Ongizatea bakardadeei helduz: bizitzako etapa guztietan bakardadea prebenitzeko eta artatzeko programak garatzen ditu, eta, horretarako, bizitegi-irtenbideak eta komunitate inklusiboak sustatzen ditu.
4. Ekintza komunitarioa eta hirugarren sektore soziala indartzea: hirugarren sektorearen eta komunitatearen zeregina indartzen du, belaunaldien arteko inklusioa, parte-hartzea eta elkartasuna sustatzeko.
5. Ezagutza sortzea ikerkuntzatik eta berrikuntzatik: luzetarako behatoki bat ezartzen du, zaintza eta bakardadeetako berrikuntza-proiektuak bultzatzen ditu, eta herritarren parte-hartzea sustatzen du politika publikoak hobetzeko.
Trakzio-proiektuen artean, hauek nabarmentzen dira:
· Biziaria proiektua (Euskadiko Zahartzeari eta Zaintzari buruzko Luzetarako Azterlana) 70 urtetik gorako biztanleriaren bizi-baldintzak denboran zehar aztertzea eta ebaluatzea da, haien egunerokotasuna ezagutzeko eta, horrela, bizitza-luzeraren prozesua hobetzeko. 2025ean datu-bilketa egin da 2.000 elkarrizketen bidez, eta aurten emaitzak jakinaraziko dira.
· Adinekoei zuzendutako Sexu Aniztasunaren eta Generoaren Estrategia lantzen ari dira dagoeneko, eta sexu- eta genero-aniztasunari heltzeko esparrua izan nahi du, pertsona guztiek, adina edozein dela ere, beren sexualitatea modu askean bizi ahal izan dezaten.
· Eusko Jaurlaritzaren Bizihabi programak 50 bizikidetza-unitate lortu ditu 2025. urtean, adinekoak eta gazteak elkarrekin bizitzeko ostatu emateko, eta kopuru hori handitu egingo da datozen urteetan, udalerri gehiagotara zabalduz.
. Nahi ez den bakardadearen aurkako borrokan ekimen berriak aurreikusten dira, hala nola Solelab edo Landa-eremuetako Bakardadearen aurkako Proiektua. Lehenengoa nahi ez den bakardadea neurtzeko tresna bat da, bizitzako etapa guztietan bakardadeari heltzeko programa espezifiko bat garatzeko proposamena. Bigarren proposamena landa-eremuetako gizarte-zentroak erreferentzia-gune komunitario gisa berreskuratzearen inguruan egituratzen da, kultura-, aisia- eta gizarte-partaidetzako jarduerak konbinatuz. Programa modu ibiltarian garatuko da, lurralde-oreka eta landa-eremuetako kultura- eta gizarte-eskaintzaren etorrera bermatuz.
Ardatz estrategikoak eta proiektu eragileak
1. Erabateko bizitzarako trantsizioak eta bizi-proiektua: bizi-trantsizioetan laguntzea errazten du, autonomiari eta bizi-zentzuari eusteko, komunitatearen parte-hartzea eta sexu- eta genero-aniztasunaren inklusioa sustatuz.
2. Zainketen kalitatea eta iraunkortasuna: zainketa-eredu irisgarria bultzatzen du, duintasunean eta koordinazio soziosanitarioan oinarritua, landa-eremuei arreta berezia eskainiz eta familia-zaintzaileei lagunduz.
3. Ongizatea bakardadeei helduz: bizitzako etapa guztietan bakardadea prebenitzeko eta artatzeko programak garatzen ditu, eta, horretarako, bizitegi-irtenbideak eta komunitate inklusiboak sustatzen ditu.
4. Ekintza komunitarioa eta hirugarren sektore soziala indartzea: hirugarren sektorearen eta komunitatearen zeregina indartzen du, belaunaldien arteko inklusioa, parte-hartzea eta elkartasuna sustatzeko.
5. Ezagutza sortzea ikerkuntzatik eta berrikuntzatik: luzetarako behatoki bat ezartzen du, zaintza eta bakardadeetako berrikuntza-proiektuak bultzatzen ditu, eta herritarren parte-hartzea sustatzen du politika publikoak hobetzeko.
Trakzio-proiektuen artean, hauek nabarmentzen dira:
· Biziaria proiektua (Euskadiko Zahartzeari eta Zaintzari buruzko Luzetarako Azterlana) 70 urtetik gorako biztanleriaren bizi-baldintzak denboran zehar aztertzea eta ebaluatzea da, haien egunerokotasuna ezagutzeko eta, horrela, bizitza-luzeraren prozesua hobetzeko. 2025ean datu-bilketa egin da 2.000 elkarrizketen bidez, eta aurten emaitzak jakinaraziko dira.
· Adinekoei zuzendutako Sexu Aniztasunaren eta Generoaren Estrategia lantzen ari dira dagoeneko, eta sexu- eta genero-aniztasunari heltzeko esparrua izan nahi du, pertsona guztiek, adina edozein dela ere, beren sexualitatea modu askean bizi ahal izan dezaten.
· Eusko Jaurlaritzaren Bizihabi programak 50 bizikidetza-unitate lortu ditu 2025. urtean, adinekoak eta gazteak elkarrekin bizitzeko ostatu emateko, eta kopuru hori handitu egingo da datozen urteetan, udalerri gehiagotara zabalduz.
. Nahi ez den bakardadearen aurkako borrokan ekimen berriak aurreikusten dira, hala nola Solelab edo Landa-eremuetako Bakardadearen aurkako Proiektua. Lehenengoa nahi ez den bakardadea neurtzeko tresna bat da, bizitzako etapa guztietan bakardadeari heltzeko programa espezifiko bat garatzeko proposamena. Bigarren proposamena landa-eremuetako gizarte-zentroak erreferentzia-gune komunitario gisa berreskuratzearen inguruan egituratzen da, kultura-, aisia- eta gizarte-partaidetzako jarduerak konbinatuz. Programa modu ibiltarian garatuko da, lurralde-oreka eta landa-eremuetako kultura- eta gizarte-eskaintzaren etorrera bermatuz.
